De toename van het aantal internationale studenten brengt de nodige uitdagingen met zich mee. Welke vallen het meest op en hoe gaat Nederland hiermee om?

Beperkte sociale integratie buitenlandse studenten door taalbarrière

Internationale studenten blijken slechts beperkt Nederlands te leren. Dit komt onder meer door:

  • het grote aanbod aan Engelstalige opleidingen, waardoor de noodzaak ontbreekt
  • onvoldoende aanbod van taalcursussen, niet alle onderwijsinstellingen bieden deze aan
  • de hoge prijzen van bestaande taalcursussen

Buitenlandse studenten integreren daardoor sociaal gezien minder goed in de Nederlandse samenleving. Ze zitten vaak in een eigen sociale bubble, zo stellen vertegenwoordigers van de Vereniging van Hogescholen (VH) en van de belangenorganisatie Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). Bovendien is voor het vinden van werk het beheersen van Nederlands vaak vereist of minstens wenselijk. De taalbarrière kan daarom voor internationale studenten een rol spelen bij hun beslissing om wel of niet in Nederland te blijven.

Hoge drempel voor het MKB om internationaal talent aan te nemen

Veel Nederlandse midden- en kleinbedrijven (MKBs) willen graag internationaal talent aannemen. Ze hebben behoefte aan extra personeel dat in een studieveld zijn geschoold waar een grotere vraag naar werknemers is dan het aanbod. De drempel blijkt hiervoor echter soms te hoog door:

  • de kosten: MKBs moeten erkend referent zijn om internationaal talent aan te nemen. De kosten hiervoor kunnen te hoog zijn, zeker als het gaat om het aannemen van slechts een handvol internationale werknemers.
  • de taalbarrière: Het is lastig voor internationale afgestudeerden om zich op de werkvloer te redden als ze de Nederlandse taal niet beheersen
Chinese studenten, Erasmus Universiteit, Rotterdam | Foto: Jansje Klazinga, 2007

Kamernood onder studenten blijft groot

Er is een tekort aan studentenwoningen, zowel voor Nederlandse als internationale studenten.

In een enquête uit 2018 onder internationale studenten gaf bijna de helft aan dat huisvesting het grootste probleem was tijdens hun studie in Nederland. Het kamertekort speelt jaarlijks vooral in september bij de start van het nieuwe studiejaar. In bijvoorbeeld Groningen was de nood zo hoog dat de stad overging tot noodmaatregelen. De universiteit richtte een tijdelijk tentenkamp op en riep universiteitsmedewerkers op om studenten in huis te nemen.

De Vereniging van Universiteiten (VSNU) en de Vereniging van Hogescholen (VH) stellen in hun Internationaliseringsagenda van 2018 voor om de huisvestingsproblematiek aan te pakken, onder meer door: 

  • betere informatievoorziening over huisvesting door onder andere hoger onderwijsinstellingen, gemeenten en Nuffic (Nederlandse organisatie voor internationalisering in onderwijs) via het landelijke Actieplan Studentenhuisvesting 2018-2021
  • meer overleg tussen onderwijsinstellingen met gemeenten en woningaanbieders
  • verbeteren van de inschatting van het jaarlijkse aantal internationale studenten door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Hoge aantal studenten uitdaging voor personeel en kwaliteit onderwijs

Het grote aantal internationale studenten is een uitdaging voor universiteiten, en in mindere mate ook voor hogescholen. Dit geldt vooral voor het zorgen voor voldoende personeel en het bewaken van de hoge kwaliteit van onderwijs, zo geven de Vereniging van Universiteiten (VSNU), de Vereniging van Hogescholen (VH) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) aan. De onvoorspelbaarheid van het aantal internationale studenten en de ongelijke verdeling over steden, instellingen en opleidingen draagt hieraan bij.

Informatie over administratieve procedures nog onvoldoende toegankelijk

Voor internationale studenten is informatie over procedures vaak lastig te vinden en te begrijpen, zo stellen de Vereniging van Universiteiten (VSNU) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) naar aanleiding van onder meer een enquête onder internationale studenten. Het gaat daarbij om informatie van bijvoorbeeld gemeenten, de Belastingdienst en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV):

  • het is vaak moeilijk om bepaalde administratieve zaken te regelen die nodig zijn om in Nederland te functioneren, zoals het aanvragen van een Burgerservicenummer, inschrijven bij een gemeente, openen van een bankrekening en het regelen van een zorgverzekering. Informatie is vaak alleen in het Nederlands beschikbaar. Ook geeft Nuffic aan dat de bestaande regelgeving rondom zorgverzekeringen complex is.
  • het is nog onduidelijk of internationale studenten weten waar ze informatie kunnen vinden, en of ze deze ook daadwerkelijk begrijpen. Zo kan het voorkomen dat studenten onnodig een Nederlandse basiszorgverzekering afsluiten, of dat ze te hoge (zorg)kosten betalen.
EU_IND logo